Badanie kompetencji zespołu pracowników

Badanie kompetencji zespołu pracownikówNiezwykle ważnym aspektem w pracy z ludźmi jest poznanie ich kompetencji oraz sposobu działania w sytuacjach w pracy także tych kryzysowych. Każdy pracodawca chce zatrudniać pracownika, który posiada jak najlepsze kwalifikacje i doświadczenie w wykonywanej pracy. Lepiej, bowiem przeszkolić pracownika, który pokrótce zna dany temat niż szkolić go od podstaw. Aby jak najlepiej skompletować zespół pracowników zajmujący się danym aspektem działalności firmy należy, zatem sięgać po jak najlepsze do tego narzędzia.

Podstawowe pojęcia

Poznanie jest to zdolność do odbierania informacji oraz ich przetwarzania po to, by móc w sprawny sposób kontrolować działania wykonywane w następstwie. Nawiązując do podrozdziału kolejnym pojęciem jest psychologia poznawcza.

Psychologia poznawcza to nic innego jak dyscyplina psychologii, która zajmuje się zbadaniem struktur oraz różnego rodzaju procedur w przedsiębiorstwie, a także poznanie umysłu jak na przykład w tym przypadku pracowników. Nazywana często kognitywną zajmuję się poznaniem otoczenia ludzi, ponieważ to później przyczynia się do ich zachowania. Prościej rzecz ujmując zajmuje się ona poznaniem organizacji i umysłu ludzkiego.

Jeżeli chodzi o proces, w jakim dana informacja przebiega psychologia poznawcza wyróżnia następujący cykl przesyłu informacji: obiekt odbija fale optyczne - bodziec - reakcje fotochemiczne w siatkówce (kodowanie informacji) - impulsy nerwowe - kora wzrokowa I rzędu - inne części kory - zmiana neuronu - przekodowanie - kora ruchowa - mięśnie.

Aby zrozumieć, dlaczego psychologia poznawcza może służyć do zbadania kompetencji zespołu pracowników należy przyjrzeć się głębiej wyjaśnieniu tego zjawiska. Do rozwoju tejże akurat dziedziny psychologii przyczynił się postęp i ciągłe doskonalenie innych dziedzin na przykład takich jak antropologia. Stale rosnące znaczenie technologii przyczyniło się do tego, że psychologowie w coraz to inny sposób patrzyli na umysł ludzki. Zauważyli oni, że zachodzą zmiany w umyśle człowieka. Postanowili, więc utworzyć taki rodzaj urządzenia, aby odczytywał on zakodowane informacje. Stąd też stwierdzenie sztucznej inteligencji. Można jednak powiedzieć, że nie do końca się im udało. Mimo stale rosnącego znaczenia technologii trudno o taki system, by pracował jak umysł człowieka.

Psychologia poznawcza polega na badaniu ludzkich myśli. Psychologowie używają do tego szeregu metod, jakimi są miedzy innymi:

  • Eksperymentalne próby laboratoryjne i w miejscach do tego przeznaczonych,
  • Metody pisane, zwane samoopisowymi, które polegają na prowadzeniu dzienniczków obserwacji i zapisów z tejże obserwacji,
  • Sztuczna inteligencja,
  • Sceny symulacyjne za pomocą technologii, czyli komputerów,
  • Case study,
  • Obserwacje.

Osoby zajmujące się tym rodzajem psychologii używają wyżej wymienionych metod w celu potwierdzenia bądź odrzucenia hipotez, zbadaniu różnego rodzaju wpływu na umysł człowieka. Są to podstawowe informacje do pisania przez nich prac naukowych z tej dziedziny psychologii. Psychologia ta posiada różnego rodzaju działy. Głównymi aspektami zainteresowań osób zajmujących się psychologia poznawczą są miedzy innymi takie nurty jak:

  • twórczość,
  • percepcja,
  • procesy pamięciowe,
  • przetwarzanie informacji,
  • sztuczna inteligencja jak również ludzka inteligencja,
  • szeroko pojęty rozwój, rozwiązywanie problemów czy sposoby przyswajania języka.

Jest to tylko szereg nielicznych aspektów ich zainteresowań. Jednakże wszystkie wiążą się z pamięcią, umysłem, zapamiętywaniem i szeroko pojętym rozumowaniem.

Duża liczba osób zadaję sobie pytanie, jakie odzwierciedlenie w codziennym życiu ma taka psychologia. A mianowicie przykładem może być tutaj rynek, ponieważ na rynku znajdujemy produkty, ich ceny, właściwości. Do umysłu ludzkiego trafiają niezliczone ilości informacji na ten temat, chociażby reklamy tych produktów wraz z cenami w telewizji, prasie czy mówione podczas audycji w radiu. Można pokusić się o stwierdzenie, że jest niezliczona liczba takiego rodzaju bodźców, a nie każdy na nieoddziaływanie i im ulega. Może i jest w tym sporo racji jednak te wszystkie informacje są starannie zaplanowane pod względem strategicznym przez przedsiębiorstwa. Przeciętna osoba przyswaja od trzystu do sześciuset reklam dziennie jednak niewiele z nich zapamiętuje na dłużej. Menedżerowie firm stwierdzili, że jeżeli tak mała liczba reklam zostaje w naszych umysłach, pamięci trzeba zwiększyć częstotliwość reklam by większy ich odsetek został w pamięci człowieka. Psychologia ta jest także najlepsza metoda stosowana w leczeniu zaburzeń psychicznych. Psychologia ta odkrywa nieobserwowalne aspekty i nimi się głownie zajmuję. Odnosząc się do tematu tej wypowiedzi można stwierdzić, że psychologia poznawcza jest potrzebnym narzędziem do badania kompetencji zespołu pracowników, ponieważ już podczas rozmów rekrutacyjnych, w których uczestniczą psychologowie mający wiedzę na temat psychologii poznawczej mogą odkryć zachowania oraz cechy nie zauważalne dla ludzi niezagłębiających się w ten temat. Najczęstszymi metodami pozwalającymi poznać kandydata na dane stanowisko są zadania, które robić będzie na danym stanowisku a także popularne w dzisiejszych czasach AssessmentCenter. Lepszym sposobem jest poznanie kandydata oczami psychologii poznawczej. W ten sposób wyeliminujemy zaburzenia psychiczne kandydata oraz poznamy jego cechy. Poznanie tych cech spowoduję wydedukowanie, który kandydat jest najlepszym na dane stanowisko. Osoba, która aplikuję na stanowisko menedżera powinna na przykład posiadać cechy przywódcze a nie może być mało asertywny.

Podsumowując ten dział psychologii zajmuje się badaniem umysłu ludzi, ich postrzeganiem i czynnościami, które związane są ze sferą pamięci. Jest to adekwatna metoda do badania kompetencji zespołu pracowników. Przedsiębiorstwa unikają dzięki temu błędów z pozyskaniem kandydata, który po jednej nieudanej próbie opuści ich organizację. Budują w ten sposób sieć lojalnych i efektywnych pracowników.

Styl myślenia

Ważnym aspektem zarówno w codziennym życiu jak i w pracy w organizacjach czy w budowaniu swojego zespołu jest sposób myślenia, czyli nic innego jak rozwiązywanie problemów czy podejmowanie działań i decyzji w wyznaczonej kwestii. Jest to również komunikacja i jej sposób z innymi ludźmi oraz różne punkty widzenia na różnego rodzaju tematy życiowe i biznesowe.

Styl myślenia nazywany jest często także, jako styl poznawczy. Jest to cecha, która jest trwała u danej osoby. Najbardziej popularnym modelem stylu myślenia jest tak zwany model FRIS. Autorka tego podejścia jest dr inż. Anna Samborska-Owczarek. Model ten został stworzony, by można było w szybki i sprawny sposób zobaczyć swój styl myślenia. Został on stworzony na bazie polskich badań. Nazwa pochodzi od słów Fakty, Relacje. Idee, Struktury. FRIS wyróżnia cztery style myślenia, którymi są:

    Zawodnik
    Jeżeli chodzi o typ myślenia, jakim jest styl zawodnik - jest to perspektywa i sposób myślenia faktów. Osoba z takim stylem myślenia potrafi w szybki sposób ocenić fakty. Celem tej osoby jest dążenie do zamierzonego celu. Szybko analizuję określając, co jest przyczyna a co skutkiem danej sytuacji. Osoba z takim rodzajem myślenia jest niezwykle ważna pod kontem przyszłego pracownika. Szybko rozwiąże napotkany problem i wyciągnie z tego wnioski na przyszłość. Z racji tego, że osoba ta bazuje na faktach jest cenna w pracy z danymi lub innego rodzaju innymi ważnymi danymi w przedsiębiorstwie. Docenić warto tutaj konkretność, zorientowanie na wyniki, logikę w działaniu. Wadami tego stylu są między innymi brak wyczucia, dosłowność.

    Partner
    Kolejnym stylem jest styl partnera. Charakteryzuje się on perspektywą relacji. Osoba z takim sposobem myślenia polega na intuicji i w taki sposób rozpoznaje relacje i powiązania miedzy osobami czy zdarzeniami. Osoba ta porównuje wszystko do swojego życia oraz podchodzi do wszystkiego tendencyjnie. W przedsiębiorstwie te cechy także są pożądane, ale trzeba stosować je z umiarem i nie wykonywać rzeczy intuicyjnie, jeżeli istnieje potrzeba działania na faktach. W tym przypadku docenić trzeba osobę za empatię, dążenie do rozwiązywania konfliktów oraz duża wiedza na temat relacji międzyludzkich. Krytykowany natomiast jest za zbyt dużą podatność na emocje, brak asertywności.

    Wizjoner
    Trzecim stylem jest wizjoner, który charakteryzuje się perspektywą idei. Osoba ta wychodzi poza schematy, szuka najlepszego, najbardziej optymalnego jednego rozwiązania. Często doceniany na nieszablonowość, ciągle nowe pomysły. Osoba ta doceniana jest za podążanie z biegiem czasu, postępowość. Zaś negowany jest za chaotyczne działania i brak systematyczności.

    Badacz
    Ostatnią grupą stylu myślenia jest badacz odnoszący się do perspektywy struktur. Osoba bardzo dociekliwa, skrupulatna. Jeżeli wykonuje dana czynność musi mieć pełny zestaw czynników by zbadać dany czynnik. Chwalony jest często za dbałość o detale, dociekliwość, skrupulatność a negowany za przesadny perfekcjonizm, podejmowanie decyzji przez długi okres czasu, wyszukujący problemów na siłę.

    Styl myślenia w modelu FRIS posiada szereg aspektów, które go charakteryzują, jakimi są:

    • Wyznaczony przez jedną perspektywę z modelu FRIS - wybierana jest jedna z czterech stylów, który mówi o zachowaniach, które dokonują się po nietypowej sytuacji,
    • Wyraża naturalne predyspozycje - ukazuję co w swoim życiu stawiasz na pierwszym miejscu i z czym się utożsamiasz,
    • Nie ma ani dobrych ani złych stylów - każdy ma w sobie cechy dobre jak i złe, nie ma idealnego stylu, ale także nie można wskazać tego najgorszego,
    • Opisuje sposób percepcji i pierwszą reakcję - wszystko sprawdza się podczas pierwszej reakcji na zaistniałą sytuacje, dopiero pod wpływem stresu i emocji można dostrzec prawdziwe oblicze ludzkie,
    • Jest niezmienny i trwały - styl myślenia działa od wielu lat, czasami zgodnie z nawykami i w perspektywie czasu nie wiele się zmienia,
    • Istnieją cztery style myślenia - każdy odpowiada innej perspektywie.

    Modele tego stylu myślenia nie polegają na określaniu osobowości, czyli na przykład czy dana osoba jest pracowita czy nie, ale sposobu działania w różnych sytuacjach i sposobu myślenia.

    Od stylu myślenia danej osoby zależy od tego jak dana osoba reaguje na różnego rodzaju sytuacje, jak porozumiewa się z innymi osobami, jak rozwiązuje problemy oraz jakie decyzje podejmuje. Powyższe style myślenia jeszcze do 2013 roku nazywały się następująco:

    • Znawca,
    • Rozjemca,
    • Konceptualista,
    • Myśliciel.

    Od 2013 roku zmienione zostały nazwy na te wymienione powyżej.

    Poznanie stylu danej osoby oraz szkolenia w tym zakresie szczególnie ważne jest w przypadku menedżerów i liderów, ponieważ zwiększają wiedze na temat motywacji oraz delegowania zadań dla innych członków organizacji. Przydatne są także dla pracowników HR, ponieważ pozwalają dobrać osobę profilem dokładnie odpowiadającym zajmowanemu stanowisku. Dla doradców zawodowych, ponieważ jest to skuteczny narzędzie do poznania swojego klienta, a także dla kogokolwiek, kto jest zainteresowany swoim rozwojem i poznaniem samego siebie, by móc wykorzystywać mocne strony a zapobiegać rozwijaniu się słabym stronom.

    Podsumowując podrozdział o stylach myślenia trzeba zaznaczyć, że jest to niezwykle ważna rzecz by określić swój styl myślenia. Znając styl myślenia możemy określić swoje mocne jak i słabe strony, a także predyspozycje, które możemy umieścić w Curriculum Vitae lub liście motywacyjnym do pracy. Udając się na rozmowę w sprawie pracy przyszły pracodawca właśnie tak może sprawdzić, jakie predyspozycje posiada potencjalny kandydat na dane stanowisko i pod tym kontem wybrać dla niego stanowisko. W taki sposób prezes czy menedżer firmy może zbadać poziom kompetencji w swoim zespole pracowników. Metoda ta może się także przydać przy redukcji etatów w firmie. Prezesi wtedy borykają się z wyborem kandydata, który ma pozostać w organizacji. Poprzez ten system, jakim jest zapoznanie się ze stylami myślenia pracowników droga dedukcji można wybrać kompetentny zespół. Cała psychologia jak i styl myślenia i działania, który został opisany w poniższym podrozdziale przyczynić się może do budowy dobrego zespołu w swojej firmie, dlatego, że poprzez poznanie człowieka od strony psychologicznej można jak najlepiej zrozumieć działania, jakie wykona oraz jak zachowa się w sytuacjach stresujących czy kryzysowych. Spośród czterech stylów myślenia każdy ma w sobie przydatne cechy, ale także nie obejdzie się bez wad

    Styl działania

    Zaraz po zapoznaniu się z psychologia poznawczą, stylami myślenia należy zapoznać się ze stylami działania, ponieważ szybkie reagowanie na sytuacje to bardzo ważna rzecz, ale należy zadać sobie pytanie czy reakcja jest powiązana z działaniem.

    Tak jak i w stylach myślenia tak i w działania najbardziej popularną metodą jest metoda FRIS. Ogólnie rzecz ujmując wszystkie wymienione wcześniej czynności typu szybkie podejmowanie decyzji, dążenie do celu, skupianie się na szczegółach to czynności wynikające ze stylu myślenia. Jednak, gdy z decyzji podjętych w głowie postanowimy zacząć działać wkraczają w grę inne czynniki takie jak doświadczenie, otoczenie, poglądy innych ludzi. Styl działania łączy te dwa rodzaje czynności, czyli myśli i czynności pokrewne, czyli na przykład doświadczenie.

    Działania, podobnie jak styl myślenia, nie opisuje osobowości. Styl działania to pojęcie wprowadzone w trakcie projektu badawczego, który stworzył podstawy modelu FRIS. Najprościej można zrozumieć go, jako postawę, którą przyjmujemy w działaniu - zarówno tym krótko- jak i długoterminowym.

    W trakcie analizy badań zauważono silny związek pomiędzy stylem działania, a sytuacjami zawodowymi, które były oceniane, jako ciekawe, interesujące i dające satysfakcję. Takie sytuacje wyznaczają pola największego potencjału - nie tylko zawodowego, ale też osobistego. Ze stylem działania łączy się również preferowana, najchętniej przyjmowana postawa lub rola w zespole zarówno w pracy jak i grupach społecznych.

    Styl działania FRIS charakteryzuję się następującymi właściwościami:

    • • Kompozycja perspektyw FRIS - polega na połączeniu stylu myślenia spośród czterech perspektyw,
    • • Określa postawę, którą przyjmujemy - ukazuję, w jakich sytuacjach, jaki styl myślenia jest najlepszy,
    • • Ukazuję strategię działania - ukazuję spontaniczną reakcję i opisuje czy preferujesz działania krótko czy długoterminowe,
    • • Opisuję jak osiągane są cele - połączenie odpowiedniego stylu i preferencji, dzięki czemu w jak najlepszy sposób dokonujemy wyboru, na przykład, jaka drogę zawodową wybrać,
    • • Jest prawdopodobieństwo ewaluowania w czasie - pod wpływem doświadczeń i innych sytuacji,
    • • Istnieje czternaście stylów działania - w połączeniu z stylami myślenia i preferencjami powstają style działania.

    Podsumowując należy stwierdzić, iż zarówno style myślenia jak i działania jest to narzędzie diagnostyczno rozwojowe do budowania zespołu pracowników oraz jako pomoc w codziennym życiu i eliminacje wad. Polecane są dla osób indywidualnych jak i zespołów.

    Komentarze